در مورد تاریخ میدان انقلاب  در ادامه مطلب بخوانید

در تاریخ آمده است زنجان در زمان ساسانیان بسیار آباد بود و جوی های آب از خیابان آن روان بود .حال این خیابان كجا بوده و جوی های آتش به كدام سو روان بودند معلوم نیست اما وقتی این میدان انقلاب  را به خاطر می اورم بنظر می رسد آن خیابان در محل همین خیابان امام قرار داشت و جوی آب آن هم به طرف غرب شهر در حركت بوده است.

تاریخ را ورق می زنیم و كمی به جلومی آئیم. قرن پنجم هجری است و شیخ فرج زنجانی آن عارف بزرگ هنوز زنده است و مریدانش از اقطار عالم به زیارتش می ایند نظامی گنجوی سراینده لیلی و مجنون ، خسرو و شیرین ، اسكندر نامه ،                   و                ، از گنجه به زنجان آمده تا با مراد خود شیخ اخی فرج زنگانی دیدار كند و نور بگیرد و نیرو یابد ،خانقاه شیخ اخی فرج در نزدیكی همین میدان انقلاب یا در منتهی الیه شرقی آن قرار دارد و هر روز شیخ اخی در اینجا          می دهد مریدان زیادی در خانقاه حضور دارند یك در خانقاهش رو به بارگاه مقدس حضرت امام زاده سید ابراهیم علیه السلام باز می شود و هر روز عرفا و شاگردانشان سلامی به حضرت ابراهیم علیه السلام می دهند و دست ادب بر سینه نهاده از وی یاری می طلبند تا بتوانند سالك را ه حقیقت باشند و با لتبع در فرصتهای مناسب به زیارتش هم می آیند. یك در دیگر این خانقاه كه در همین میدان انقلاب قرار گرفته به طرف گاوازنگ و كوه چله خانه باز می شود. كوه چله خانه و بلندی های آن در شب هنگام هم بسیار دیدنی است و اگر در نقطه ای از این كوه قرار داشته باشید می بینید میدان انقلاب و شهر زنجان درست در میدان دید شما قرار دارد.

و در قرن پنجم هجری شیخ اخی فرج و یارانش به این كوه چله خانه می آمدند و مراسم عرفانی خود كه نگهداشتن چله و چله نشینی بود به مدت چهل روز در این كوه برگزار می كردند در حالیكه نگاهشان به خانقاه شیخ اخی فرج در میدان انقلاب آن زمان دوخته شده بود .

شیخ اخی فرج در پایان مراسم دست به دعا بر می داشت و می گفت : بار خدایا این شهر زنجان رااز آسیب ها و حوادث مصون نگهدار و مردمانش را مردمان روشن و آگاه بگردان!

و به خاطر همین دعاست كه می گویند شهر زنجان نظر كرده شیخ اخی فرج عارف قرن پنجم هجری است در این شهر زلزله و سیل آسیب زیادی به مردم وارد نمی كند و مارو عقرب مردم را نمی گزد.

بالاخره شیخ اخی فرج در سال                ۴۴۶   وفات یافت ولی خانقاهش تا سالها بعداز وی زیارتگه عارفان بود در همین نقطه كه امروز میدان انقلاب می خوانیم .

بعد ها این میدان علت حوادث تاریخی از مسیر اصلی شهر كنار قرار گرفت زیرا وقتی در زمان قاجار بازار زنجان را بازسازی كردند میدان انقلاب بالاتر از بازار قرار گرفت و سایت اصلی شهر و طرف بازار منظور شد ولی محله های اصلی شهر مثل محله عباسقلیخان ، محله علیمردانخان ، محله مسجد یری بالا ، محله سرچشمه بوسیله كوچه ها با این میدان ختم می شد زیرا این میدان متصل به آستانه امام زاده سید ابراهیم (ع) بود.

تا اینكه آلمانی ها بعد از جنگ جهانی اول امدند و این میدان را مجدداً به عنوان نماد اصلی شهر در دومین خیابان نوساز شهر باز آفرینی كرد اولین خیابان زنجان خیابان مسگرها ی بالاست كه توسط احتشام السلطنه استاندار زمان ناصرالدین شاه احداث شده و هنگام آمدن ناصرالدین شاه به زنجان مورد بازدید وی نیز قرار گرفته است ( به كتاب خاطرات احتشام السلطنه مراجعه فرمائید).

دومین خیابان زنجان همین خیابان امام فعلی است كه در زمان پهلوی اول توسط مهندسین آلمانی و با استفاده از نظرات آیت الله میرزا ابراهیم حكمی زنجانی پیشنماز مسجد یری بالا احداث شده و بسیار زیبا هم بوده است.

میدان انقلاب(پهلوی سابق)زنجان


در وسط میدان ابتدا چمن و درخت وجودداشت بعدها حوض درست كردند و موتور آب هم گذاشتند كه چاه موجود آب را به حوض می ریخت . رضاخان در سال 1316 هنگام آمدن به زنجان جهت افتتاح كارخانه كبریت از این میدان و خیابان هم دیدن كرد و با مردم شهر و دانش آموزانی كه در دو طرف خیابان ایستاده بودند روبرو شد بالتبع از میدان و خیابان و حضور مردم خیلی خوشش آمده بود زیرا مدتی در مقابل مرحوم رازانی كه رئیس فرهنگ ان زمان بود و همراه دانش آموزان در كنار خیابان ایستاده بود دیدار و راجع به مسائل فرهنگی با وی گفتگو كرد .

این میدان در سال 1320 و جنگ جهانی دوم محل رژه سالداتهای روسی گردید آنها آلمانی های ساكن زنجان را بیرون كردند و به جنگ آلمانها رفتند نوشته اند زنجان و خیابان و میدان انقلاب فعلی كریدور حمل اسلحه و مهمات رساند ن به نیرو های متفقین و لشگریان روس بود كه اگر امروز ه بخواهند هزینه خسارتهائی كه در ان زمان به زنجان و خیابانهایش و مردمش وارد كردند بپردازند سهم زنجان شاید بیشترین را به خود اختصاص خواهد داد زنجان نه تنها خیابانهایش بلكه سراها و بیمارستانش و مدارس و دبیرستانهایش تحت اشتغال نیروهای روسی قرار داشت و از جاده و خیابان و راه آهنش حمل مهمات صورت می گرفت و گندمهای روستاهایش را روس ها خریداری یا به زور تصاحب كرده و از منطقه خارج و به مصرف سربازانشان می رساندند. بدیهی است بعدها موجب قحطی و گرانی در شهر و منطقه شد كه عامل اصلی روس ها بودند.

وقتی پهلوی دوم روی كار آمد باز میدان انقلاب یا چهارراه وجو دداشت ومركز تجمعات و سان و رژه گردید. اگر سربازان رژه می رفتند مسیر همین خیابان بودو محل سخنرانی میدان انقلاب، اگر دانش آموزان مراسمی داشتند باز این میدان محل تجمع آنها بود ولی سال 24 و 1325 كه فرقه دموكرات آذربایجان و زنجان رابه تصرف در آورده بود دیگر این میدان و این چهار راه لحظه ای از حادثه و اتفاق خالی نبوده است ، وقتی به نمایش یا سینما احتیاج بود یكی از چهار گوشه این میدان سینما می شد ، وقتی مدرسه ملی تاسیس می كردند در این نقطه استقرار می یافت ، وقتی روسای فرقه دموكرات می خواستند سخنرانی  كنند یا متینیگ بدهند محل حضور مردم و نیروها همین میدان بود.می گویند یك نفر از نیروهای فرقه دموكرات كه لال و ناشنوا بوده به عنوان مامور راهنما در این میدان گذاشته بودند كه تفنگ بر دوش رفت و آمد دوچرخه ، درشكه یا فایتونهاو گاری ها و بعضی وسایط نقلیه موتوری موجود در آن زمان را راهنمائی می كرد و چون به علت ناشنوایی نمی توانست صحبت کند

میدان انقلاب زنجان(پهلوی سابق)

با حركات دست و صورت و داد و بیداد نامفهوم جلو حركات وسایل حمل و نقل را می گرفت و بسیار در این كار سختگیر بوده كه اكثر همشهریان آن زمان خاطره خوشی از وی ندارند قابل ذكر است كه قسمت جنوبی این میدان در زمان حضور فرقه دموكرات و سالدات های روسی تبدیل به مشروب خانه و بارورستوران های نیروهای غیر مسلمان و خارجی شده بود كه بد مستی آنها هم جزو داستانهای آن روزگار به شمار می رود . در سال 1332 مرحوم دكتر مصدق نخست وزیر شد باز این میدان انقلاب بود كه محل تجمع طرفدران مصدق قرار گرفت، سخنرانی ها ، پخش اطلاعیه ها و انتشار نشریات محلی در زنجان در همین مسیر یعنی از سبزه میدان تا چهارراه صورت می گرفت. شنیدنی است اگر بگوییم مسیر چهار راه تا سبزه میدان محل قدم زنی و تفریح جوانان شهر هم بوده است. دوست بازی ها، متلك پرانی برای دختران توسط پسران و جوانان در این مسیر انجام می شده است. دیدارها و محل ملاقات دوستان و جوانا ن در دو نقطه بود یكی سبزه میدان و دیگری چهارراه. شاید امروزه هم یكی از نقاطی كه جوانان برای دیدن همدیگر تعیین می كنند همین میدان انقلاب باشد و این گونه نشانه می دهند: عصر ساعت 4 میدان انقلاب جلوی كفش ملی. این نقطه مناسبترین محل برای ملاقات با دوستان بوده است .
منبع:وبلاگ گردشگری ایران

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 5 بهمن 1391    | توسط: حسن باقری    | طبقه بندی موضوعات: دل نوشته ها،     | نظرات()